İddia-kaynak kaydını kurun
Bir raporda “üretici Avrupa’ya ihracat yapıyor” yazıyorsa kaynakta ürünün nerede satıldığı mı, üreticinin doğrudan ihracatı mı anlatılıyor, ayırın. Satıcının beyanı, gümrük kaydı ve bağımsız haber farklı dayanaklardır. İşletme beyanını aktarabilirsiniz; ancak bağımsız doğrulama yapılmış gibi etiketlemeyin.
Hatalı bilgi bulunduğunda ne yapılır?
Önce doğru şirket bilgisini doğrulayın; ardından kendi sitenizdeki ilgili sayfayı düzeltin ve çelişen açık kayıtları listeleyin. Başkasına ait sayfayı değiştirme veya düzeltme mesajı gönderme işi ayrı yetki gerektirir. Yeni bir AI ölçümüyle aynı iddianın sürüp sürmediğini izleyin; tek yanıtın düzelmesi bütün platformdan kalıcı olarak silindiğini kanıtlamaz.
İki ayrı kontrol
Atıf kapsamı, cevapta doğrulama gerektiren ifadelerin ne kadarının kaynaklandırıldığını anlatır. Atıf doğruluğu ise gösterilen kaynağın ilgili ifadeyi destekleyip desteklemediğini değerlendirir. Çok sayıda bağlantı bulunması iki ölçütün de iyi olduğu anlamına gelmez.
İnceleme tablosu
| Alan | Soru |
|---|
| İddia | Tam olarak ne söyleniyor? |
| Kaynak | Bağlantı açılıyor ve ilgili bölümü içeriyor mu? |
| Tarih | Bilgi güncel mi, geçmiş bir döneme mi ait? |
| Kapsam | Ülke, ürün ve örneklem aynı mı? |
| Sonuç | Destekli, kısmen destekli, çelişkili veya belirsiz mi? |
Akademik temel
Liu, Zhang ve Liang’ın EMNLP 2023 çalışması kaynak kapsamı ve doğruluğunu insan değerlendirmesiyle inceler. Eski sistemlere ait oranları bugün kullanılan ürünlerin mevcut hata oranı gibi sunmayın. Çalışmanın değerlendirme ayrımı, kontrol süreci tasarlamak için yararlıdır.
Uygulama örneği
Kurgusal bir yanıt üreticinin her ülkeye teslimat yaptığını söylüyorsa kaynağın gerçekten bunu belirtip belirtmediğini kontrol edin. Yalnızca “ihracat yapıyoruz” cümlesi bu kapsamı doğrulamaz. Yanlış temsilde önce kendi sitenizdeki belirsiz ifadeyi düzeltin ve gözlemi tarihle saklayın.
Kontrol listesi
- Ham yanıt kaydedildi.
- Her önemli iddia ayrı incelendi.
- Kaynak tarihi ve bağlamı kontrol edildi.
- Eksik kanıt yanlış bilgiyle eşitlenmedi.
- İnsan incelemesi yapılmadıysa yapılmış gibi gösterilmedi.
Raporda nasıl sunulur?
Kaynak sayısının yanında incelenen iddia sayısını belirtin. Otomatik URL eşleşmesine “doğruluk kontrolü” adı vermeyin. Kesin karar verilemeyen örneklerde belirsizliği koruyun ve doğrulama için gereken ek bilgiyi yazın.
İsim eşleşmesini kontrol edin
Benzer ad taşıyan başka bir işletme yanlış yorumlanabilir. Takip projesinde gerçek marka adı kullanılmalı, yanıtın hangi şirketten söz ettiği kaynaklarıyla doğrulanmalıdır. Kısa veya yaygın bir adın geçtiği her cümleyi otomatik olarak işletmenize bağlamak güvenilir bir rapor üretmez.
| Gözlem | İnceleme sorusu |
|---|
| Olumlu sözcük | Tavsiye hangi koşula bağlı? |
| Olumsuz sözcük | Bilgi güncel ve doğru mu? |
| Karma ifade | Olumlu ve olumsuz kısımlar ne? |
| Sınıflandırılamadı | Cümle yalnızca isim mi sayıyor? |
Uygulama sonunda teslim edilecek kontrol kaydı
- Yanıtlanan soru belli: Bir bağlantının iddiayı gerçekten desteklediğini nasıl anlarız?
- Düzenlenecek sayfanın tam adresi ve önceki durumu kaydedildi.
- Yeni işletme iddialarının bilgi sahibi ve dayanağı doğrulandı.
- Kaynak bağlantısı açıldı; iddia ile kaynağın kapsamı karşılaştırıldı.
- Uygulama yetkisi, önizleme ve gerekli onay kaydı hazır.
- Canlı çıktı, mobil kullanım ve sonraki ölçüm koşulları kontrol edildi.
Kaynaklar ve kapsam
Bağlantılar teknik kuralları ve platformların kendi açıklamalarını incelemek içindir. Uygulama planları DoctorGeoLab’ın editoryal önerileridir. Kaynak incelemesi: 30 Ekim 2026. Menü adları, paket kapsamları ve platform kuralları değişebilir.
Bu yazı, anlatılan tüm özelliklerin DoctorGeoLab’da aktif olduğu anlamına gelmez. Güncel hizmet kapsamını Nasıl çalışır? sayfasından inceleyin.